Hatalı üretilen televizyonun yangına sebep olması

Bazen aldığınız maldaki arızayı satın alma sırasında fark etmeniz mümkün değildir. Bu gibi arızalar üretim hatasından kaynaklanan “gizli ayıp”tır. Ayıba ilişkin kanuni düzenleme 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesinde yer almaktadır. Anılan maddenin birinci fıkrasında; "Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir" hükmü yer almakta; devam eden fıkralarda ise buna ilişkin biçimsel koşullar sayılmaktadır.



Bu konuyu bir örnekle açarsak;

Çok beğendiğiniz bir televizyonu aldınız ve yetkili servisçe evinize kurdurdunuz. Bir gün eve geldiğinizde televizyonu açtınız ve bir süre sonra duman kokusu fark ettiniz. Televizyonun alevler içinde yandığını gördünüz. Ardından televizyonun arkasından başlayan yangın perdeleri tutuşturdu ve salonun tamamı ateş içerisinde kaldı. İtfaiye gelerek yangını söndürdü. Bu durumda haklarınız nelerdir?

Böyle bir durumda itfaiye tarafından düzenlenen yangın raporu ve dava açtığınızda alınacak bilirkişi raporu önem teşkil edecektir. Bu raporlarda eğer “…yangının televizyonda meydana gelen şase sonucu çıktığı kanaatine…” varıldığı veya “…yangını … marka televizyon çalışırken her nasılsa şase yapması sonucu çıkan kıvılcımların önce içinde bulunan kabloları tutuşturup daha sonra etrafa sirayet etmesinden çıktığı…” şeklinde yangının sebebinin aldığınız televizyon olduğu belirlenirse; karşı taraftan maddi ve manevi tazminat alma yolunuz da açılacaktır. Maddi tazminat olarak evinizde meydana gelen zararı, yanan eşyalarınızın bedelini, yangın sebebiyle yaralanmışsanız hastane masraflarını vs.; manevi tazminat olarak da, örnek olarak, manevi değeri olan CD ve fotoğraflarınızın yandığını, olaydan psikolojik olarak etkilendiğinizi belirterek talepte bulunabilirsiniz.

Ayrıca şunu da unutmamak gerekir ki; ayıplı malın neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mallar hakkında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi uygulanmaz.

Av. Gökhan ARICAN

Tüketici Kredileri ve Dosya Masrafının İadesi

Uygulamada kredi sözleşmelerinde tüketiciyle müzakere edilerek doldurulması gereken komisyon ücreti ve dosya masrafı haneleri bankalarca tüketiciye verilen nüshada boş bırakılmaktadır. Bu bölümün doldurulmamış olması tüketiciyle müzakere edilmediği anlamına gelmektedir.
4077 sayılı Tüketici Yasasının 6. maddesi sözleşmedeki haksız şartları düzenlemektedir. Bu maddeye göre;
-Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme koşulları haksız şarttır.


Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar tüketici için bağlayıcı değildir.
Eğer bir sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir. (…)
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.”
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun açıkça bu tür sözleşmelerde haksız şart olarak kabul edilebilecek hususların tüketici ile müzakere edilip edilmediği yönünde bir uyuşmazlık var ise var ise bunun ispat yükümlülüğünü satıcı/sağlayıcıya vermiştir. Komisyon ücreti ve dosya masrafı tüketiciye parasal bir yükümlülük yüklediğine göre tüketici aleyhine dengesizliğe neden olduğu açıktır. Buna göre “komisyon ücreti ve dosya masrafına” ilişkin şartın haksız şart olup; bu şart tüketiciyi bağlamaz.
Bu durumda bankanın komisyon ve dosya masrafı talebini (yasal düzenleme veya sözleşmeye bağlı olarak) tüketiciden talep ve tahsil etmesi yasal değildir.

Av. Gökhan ARICAN
e-mail: info@gokhanarican.av.tr